Zaburzenia emocjonalne – czym są?

Potrzebujesz ok. 4 min. aby przeczytać ten wpis

Uczucia i emocje są nierozerwalnie związane z egzystencją człowieka. Co jednak w sytuacji kiedy reakcje na te zewnętrzne bodźce stają się nieprawidłowe? Jak poradzić sobie z zaburzeniami emocjonalnymi?

Czy możemy wyobrazić sobie życie bez emocji? Najczęściej w trudnych życiowych sytuacjach, takich jak śmierć bliskiej osoby czy zranione uczucia marzymy o tym, aby przestać czuć. Ale czy chcielibyśmy świadomie zrezygnować także z takich emocji, jakie daje zakochanie, narodziny dziecka czy romantyczny wyjazd na wakacje? Jako ludzie jesteśmy istotami emocjonalnymi. Co zrobić w przypadku kiedy jednak to one biorą górę i zaczynają decydować za nas?

Jak zdefiniować zaburzenia emocjonalne?

Zaburzenia emocjonalne to bardzo szerokie pojęcie. Ciężko tu o jedną, zwięzłą definicję. Zasadniczo o zaburzeniach emocjonalnych możemy mówić, kiedy w zaburzony sposób odczuwamy emocje, co prowadzi do nieprawidłowych zachowań i myślenia. W wypaczony emocjonalnie sposób reagujemy na bodźce zewnętrzne.

Zachowania, które powinny wzbudzić naszą czujność:

  • zmiany nastroju – każdy z nas ulega zmianom nastroju i jest to jak najbardziej prawidłowe zachowanie. Jednak nadmierne reakcje – zarówno obniżenie, jak i zwyżka nastroju, długotrwałe stany przygnębienia lub euforii, a także chwiejność nastroju mogą sygnalizować problem;
  • życiowa energia – mamy tu na myśli nastawienie i napęd do działania. Z jednej strony nadmierna ekscytacja, pobudzenie (często uniemożliwiające sen), a z drugiej strony apatia i obojętność, to także sygnały mogące świadczyć o zaburzeniach emocjonalnych;
  • lęki – zarówno brawurowe zachowania, brak zahamowań, jak i przesadna lękliwość powinny zwrócić naszą uwagę;
  • siła wyrazu – czyli ekspresja w okazywaniu uczuć i emocji. Zbyt gwałtowne, szaleńcze wręcz reakcje albo zobojętnienie i nieokazywanie żadnych emocji.
Fot. Nathan Cowley/Pexels

Skąd się biorą zaburzenia emocjonalne?

Zaburzenia emocjonalne mogą mieć bardzo różne podłoże. Mogą być związane bezpośrednio z innymi chorobami np. psychicznymi lub neurologicznymi, a nawet metabolicznymi. Mogą wiązać się z przeżytą traumą – wydarzeniami, które odcisnęły swój ślad w psychice. Wynikać mogą także z czynników osobowościowych, czynników społecznych, socjalizacyjnych czy być skutkiem zażywania środków psychoaktywnych. Zaburzenia emocjonalne mogą mieć bardzo różne, często trudne do zidentyfikowania podłoże.

Zaburzenia emocjonalne Polaków

Zaburzenia emocjonalne dotyczą zarówno dzieci, jak i dorosłych oraz seniorów. Środowisko, w którym żyjemy, pęd i presja nie poprawiają sytuacji zdrowotnej w zakresie zdrowia psychicznego Polaków. Raport Narodowej Rady Rozwoju dotyczący sytuacji zdrowia psychicznego w Polsce nie pozostawia złudzeń. „Zaburzenia psychiczne stanowią istotny problem epidemiologiczny i społeczny” w naszym kraju. Tak brzmi główny wniosek z przeprowadzonych w 2010 roku szerokich badań „Epidemiologia zaburzeń psychiatrycznych i dostępność psychiatrycznej opieki zdrowotnej – EZOP Polska”. Spośród ponad 10 tysięcy respondentów w grupie badawczej między 18. a 64. rokiem życia, ponad 23% osób w ciągu życia mierzyło się z co najmniej jednym zaburzeniem psychicznym.

U ok. 10% badanych zostało zdiagnozowane zaburzenie nerwicowe – w tym aż 4,3% fobie specyficzne i 1,8% fobie społeczne. Jeśli chodzi o zaburzenia nastroju, wśród respondentów stanowiły one 3,5%. Niepokojąco wyglądają dane dotyczące zaburzeń wywoływanych stosowaniem substancji psychoaktywnych i alkoholu: odpowiednio niemal 13% i 12%.

Zdrowie psychiczne w 2021 roku

Sytuacji w Polsce nie poprawia ani słabo funkcjonujący Narodowy Program Zdrowia, ani negatywne nastawienie rodaków do leczenia u psychologów i psychiatrów. Fatalną sytuację dodatkowo pogłębiła i nadal pogłębia pandemia COVID-19.

Profesor J. Heitzman z Instytutu Psychiatrii i Neurologii, Kliniki Psychiatrii Sądowej w Warszawie, w opracowaniu pt. „Wpływ pandemii COVID-19 na zdrowie psychiczne” wskazuje na szereg zaburzeń, które pojawiły się lub liczba zmagających się z nimi osób wzrosła właśnie na skutek pandemii. Spotęgowały się lęki i fobie społeczne, nerwice natręctw związane np. z przesadną higieną, zaburzenia lękowe i te związane ze stresem.

Przedłużający się lockdown, utrata pracy, śmierć bliskich, zdalne nauczanie. To wszystko już teraz zbiera swoje żniwo. Należy jednak spodziewać się, że szczyt zachorowalności na choroby psychiczne dopiero przed nami, dlatego tak ważne jest dbanie o siebie i bliskich oraz baczne obserwowanie zachowania. Nie bójmy się prosić o pomoc. Wcześnie wyłapane zaburzenia łatwiej korygować za pomocą terapii i pracy nad sobą.

Fot. Engin Akyurt/Pexels

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

*

Ostatnie wpisy
Rekomendowane
Jak przygotować efektywny kosztorys inwestorski: Praktyczne wskazówki od doświadczonych inżynierów
Jak przygotować efektywny kosztorys inwestorski: Praktyczne wskazówki od doświadczonych inżynierów
Odkryj skuteczne metody przygotowywania kosztorysu inwestorskiego od ekspertów w inżynierii. Praktyczne wskazówki, które pomogą zaplanować i zrealizować Twoją inwestycję skuteczniej i ekonomiczniej.
Jak sobie poradzić rozstaniu?
Jak sobie poradzić rozstaniu?
Rozstanie może być bardzo bolesnym przeżyciem. Nieważne, czy związek trwał rok, czy kilkanaście lat. Ból często jest ten sam.
Jak dbać o swój związek? Oto książki, które warto przeczytać!
Jak dbać o swój związek? Oto książki, które warto przeczytać!
Poradniki dotyczące związków to literatura nie tylko dla kobiet. Na rynku książkowym pojawia się wiele pozycji dedykowanym również mężczyznom!